Komşunuz 'Huzurumu Bozuyorsunuz' Diye Şikayet Etti mi? TCK 123 ve Çocuk Gürültüsü

Apartman hayatının en sık karşılaşılan sorunlarından biri, komşular arası gürültü şikayetleridir. Ancak bazı durumlarda bu şikayetler, sıradan bir tartışmanın ötesine geçip Türk Ceza Kanunu m. 123'te düzenlenen "kişilerin huzur ve sükununu bozma" suçu kapsamında bir ceza soruşturmasına dönüşebiliyor.

Özellikle çocuklu ailelerin sıkça karşılaştığı bu tür şikayetlerde, "çocuğum sadece oyun oynuyor, bu bir suç mu?" sorusunun cevabı, Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarında oldukça net biçimde ortaya konmuştur. Bu yazıda, TCK 123'ün unsurlarını ve mahkemelerin bu tür şikayetlere nasıl yaklaştığını inceliyoruz.

Olayın Özeti

Bir kişi, komşusu hakkında "huzur ve sükununu bozma" suçundan şikayette bulunur. Şikayete konu olay genellikle, komşu dairede yaşayan çocukların koşuşturma, bağırma veya oyun sesleri gibi günlük yaşam gürültüleridir. Şikayetçi taraf, bu seslerin belirli aralıklarla tekrarlandığını iddia eder ve bazı durumlarda bilirkişi incelemesi talep edilerek ses kayıtları dosyaya sunulur.

Böyle bir soruşturmada asıl tartışılması gereken konu, çocukların doğal oyun seslerinin, kanunun aradığı "sırf huzur bozma kastıyla, ısrarla" yapılan bir eylem sayılıp sayılamayacağıdır.

Hukuki Uyuşmazlık Noktası

TCK m. 123 şöyle der: "Sırf huzur ve sükûnunu bozmak maksadıyla bir kimseye ısrarla; telefon edilmesi, gürültü yapılması ya da aynı maksatla hukuka aykırı başka bir davranışta bulunulması hâlinde, mağdurun şikâyeti üzerine faile üç aydan bir yıla kadar hapis cezası verilir."

Bu tanımdan yola çıkarak suçun oluşması için üç unsurun bir arada bulunması gerekir:

1. Genel ve tamamlayıcı nitelik: Eylemin kanunda ayrıca bir suç olarak tanımlanmamış olması gerekir.
2. Israr ve süreklilik (maddi unsur): Gürültü veya benzeri davranışın bir kez yapılması yeterli değildir; "ısrarla tekrarlanması" ve süreklilik arz etmesi aranır.
3. Özel kast (manevi unsur): Failin, başka bir amaç gütmeksizin doğrudan mağduru rahatsız etmek maksadıyla hareket etmiş olması gerekir. Bu, suçun en ayırt edici ve ispatı en zor unsurudur.

Çocukların oyun sesleri söz konusu olduğunda, bu üç unsurdan özellikle "özel kast" ve "ısrar" kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığı belirleyici hâle gelir.

Yargıtay Ne Diyor?

Yargıtay'ın konuya ilişkin içtihatları, ev içi yaşam gürültülerini büyük ölçüde koruma altına almaktadır:

• Yargıtay 12. Ceza Dairesi (E. 2023/958, K. 2023/4258, T. 2023), TCK 123'ün "genel ve tamamlayıcı nitelikte bir suç" olduğunu; korunan hukuki yararın kişinin psikolojik ve ruhsal huzurunun sağlıklı sürdürülmesi olduğunu belirtmiştir.
• Ceza Genel Kurulu (E. 2014/821, K. 2018/45, T. 2018), "ısrar" şartının zorunlu olduğunu; hareketlerin bir kez gerçekleştirilmesinin maddi unsurun oluşumu için yeterli olmadığını hükme bağlamıştır.
• Yargıtay 12. Ceza Dairesi (E. 2023/1631, K. 2023/4628, T. 2023), failin eylemini "sırf mağduru rahatsız etmek maksadıyla" gerçekleştirdiğine dair her türlü kuşkudan uzak, kesin ve inandırıcı kanıt bulunması gerektiğini; aksi hâlde "şüpheden sanık yararlanır" ilkesinin uygulanacağını belirtmiştir. Eğer failin eylemi başka bir uyuşmazlığa (örneğin kira veya komşuluk hukuku kaynaklı bir gerginliğe) dayanıyorsa, özel kastın varlığından söz edilemeyeceği ayrıca vurgulanmıştır.
• En çarpıcı içtihatlardan biri olan Yargıtay 12. Ceza Dairesi'nin bir kararında (E. 2023/1444, K. 2023/4692, T. 2023), "çocukların gürültü yapmasından ibaret eylemde atılı suçun unsurlarının bulunmadığı" açıkça hükme bağlanmıştır.
• Aynı Daire'nin bir başka kararı (E. 2023/1612, K. 2023/4622, T. 2023), binaların fiziki koşulları ve ses yalıtımı yetersizlikleri nedeniyle alt kata ulaşan seslerin, "günlük ev içi yaşam aktiviteleri sırasında normal sayılabilecek gürültüler" olarak değerlendirileceğini ve hayatın olağan akışına uygun kabul edileceğini belirtmiştir.
• Yargıtay 9. Ceza Dairesi (E. 2011/12412, K. 2012/12140, T. 2012), kanun metnindeki "sırf huzur ve sükununu bozmak maksadıyla" ifadesinin, failin başka bir amaç gütmeksizin doğrudan mağdurun psikolojik huzurunu hedef almasını gerektirdiğini belirtmiştir.

Dikkat Edilmesi Gerekenler

Böyle bir şikayetle karşılaşan taraflar için pratik açıdan önemli noktalar:

• Gürültünün kaynağı önemlidir. Gürültünün çocukların doğal hareketlerinden (koşma, oynama, bağırma) kaynaklanması, suçun manevi unsuru olan "özel kastı" büyük ölçüde ortadan kaldırır.
• Bilirkişi raporu tek başına yeterli değildir. Ses kaydının teknik olarak gürültü tespiti yapması, bu gürültünün TCK 123 anlamında hukuki bir "ısrar" oluşturup oluşturmadığı sorusuna otomatik cevap vermez; eylemlerin sürekliliği ve failin tutumuyla birlikte değerlendirilmelidir.
• Taraflar arası husumet göz önünde bulundurulur. Şikayetçi ile şikayet edilen arasında önceden var olan bir husumet veya anlaşmazlık, eylemin "sırf" huzur bozma amacıyla mı yoksa olağan yaşamın bir parçası olarak mı gerçekleştiğinin değerlendirilmesinde dikkate alınır.
• Şikayete bağlı bir suçtur. TCK 123, şikayete tabi suçlardan biridir; süresinde şikayet edilmezse soruşturma yapılmaz.

Sonuç: Ne Yapmalısınız?

Çocuğunuzun gündelik oyun sesleri nedeniyle TCK 123 kapsamında bir şikayetle karşı karşıya kaldıysanız, panik yapmanıza gerek yoktur; Yargıtay içtihatları büyük ölçüde sizin lehinizedir. Yine de sürecin sağlıklı yürütülmesi için:

1. Savunmanızda, gürültünün çocukların doğal yaşam aktivitelerinden kaynaklandığını ve özel kastınızın bulunmadığını vurgulayın.
2. Varsa bina/apartmanın ses yalıtımı yetersizliğine ilişkin teknik bir değerlendirme (bilirkişi raporu, bina yönetimi yazışması) talep edin.
3. Taraflar arasında önceden var olan bir husumet veya başka bir uyuşmazlık varsa, bunu dosyaya somut biçimde yansıtın.
4. İfade ve savunma aşamalarında, "ısrar" ve "süreklilik" unsurlarının somut olayda gerçekleşmediğini hukuki dille ortaya koyun.

Ceza soruşturmalarında savunmanın doğru ve zamanında hazırlanması büyük önem taşır. Bu nedenle böyle bir şikayetle karşılaştığınızda bir ceza avukatından destek almanızı öneririz.