Cinsel Dokunulmazlığa Karşı Suçlarda İnfaz Nasıl Hesaplanır? Koşullu Salıverilme ve Denetimli Serbestlik Rehberi

Bir ceza mahkemesi kararı kesinleştikten sonra hükümlü ve yakınları için gündeme gelen en somut soru, "bu ceza gerçekte ne kadar sürede infaz edilecek" sorusudur. Türk infaz hukukunda cezanın fiilen ne kadarının cezaevinde geçirileceği, suçun türüne göre değişen özel oranlara tabidir. Cinsel dokunulmazlığa karşı işlenen suçlar bu bakımdan genel rejimden ayrılan, kendine özgü kuralları olan bir kategoridir. Bu yazıda, bu suç kategorisinde infaz hesabının hangi mevzuat hükümlerine göre yapıldığını, soğukkanlı ve teknik bir çerçevede ele alıyoruz. Amacımız, süreci merak eden herkese hukuki çerçeveyi ve haklarını net biçimde anlatmaktır.

Hukuki Uyuşmazlık Noktası

İnfaz hesaplamasında cevaplanması gereken sorular şunlardır:

• Cinsel dokunulmazlığa karşı işlenen suçlarda koşullu salıverilme için gereken oran nedir ve genel rejimden farkı nedir?
• Denetimli serbestlik uygulaması bu suç tipinde nasıl işler?
• Mükerrirlik (tekerrür) hali veya 2023 yılındaki mevzuat değişikliği bu hesaplamayı nasıl etkiler?

Mevzuat ve Yargıtay Ne Diyor?

Koşullu salıverilme oranı genel kuraldan farklıdır. 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'un 107/2-d maddesi uyarınca, cinsel dokunulmazlığa karşı işlenen suçlarda (TCK m. 102/2 hariç olmak üzere) koşullu salıverilme oranı 2/3 olarak uygulanır. Bu oran, birçok suç tipinde uygulanan 1/2'lik genel orandan daha yüksektir ve kanun koyucunun bu suç kategorisine yaklaşımını yansıtır.

Hesaplama basit bir orantı üzerinden yapılır. Örneğin toplam hapis cezasının ay cinsinden karşılığı üzerinden 2/3'lük oran uygulanarak, hükümlünün cezaevinde geçirmesi gereken asgari süre bulunur. Bu süreden, varsa tutuklulukta geçirilen süreler mahsup edilir.

Denetimli serbestlik imkânı ayrıca değerlendirilir. 5275 sayılı Kanun'un 105/A maddesi uyarınca, koşullu salıverilme tarihine bir yıl (12 ay) kala, hükümlü şartları taşıması halinde denetimli serbestlik uygulamasından yararlanabilir. Bu durumda hükümlünün fiilen cezaevinde geçirmesi gereken süre, koşullu salıverilme için gereken süreden 12 ay daha az olur.

2023 tarihli düzenleme bu suç grubu için istisna getirmiştir. 5275 sayılı Kanun'un geçici 10. maddesi uyarınca 2023 yılında getirilen bazı infaz avantajlarından, cinsel dokunulmazlığa karşı işlenen suçlar istisna tutulmuştur. Bu nedenle bu suç kategorisinden hüküm giyenler, söz konusu genel avantajlardan yararlanamaz.

Mükerrirlik hali oranı yükseltir. Hesaplama, hükümlünün mükerrir (tekerrür eden suçlu) olmadığı varsayımıyla yapılır. TCK m. 58 uyarınca hükümlü hakkında mükerrirlere özgü infaz rejiminin uygulanmasına karar verilmişse, infaz oranı 2/3'ten 3/4'e çıkar ve denetimli serbestlik ile koşullu salıverilme süreleri hükümlü aleyhine değişir.

İyi hal şartı her aşamada aranır. Koşullu salıverilme ve denetimli serbestlikten yararlanabilmek için, hükümlünün cezaevinde "iyi halli" olduğunun idare ve gözlem kurulu tarafından ayrıca tespit edilmesi gerekir. Bu, otomatik olarak işleyen bir süreç değildir.

Yargıtay uygulaması bu hesaplama esaslarını teyit etmektedir. Yargıtay 9. Ceza Dairesi'nin cinsel saldırı suçlarına ilişkin çok sayıda kararında (örneğin E. 2021/17267, K. 2024/7969, T. 2024), nitelikli hallerin uygulandığı ve takdiri indirimin yapıldığı hükümlerin onandığı görülmekte; bu kararlar, temel ceza tayini ve indirim hesaplamalarının doğruluğunun denetlendiğini göstermektedir.

Dikkat Edilmesi Gerekenler

• Toplam ceza süresini ay cinsinden doğru hesaplayın. İnfaz hesabı, yıl-ay-gün karışıklığına açık bir alandır; profesyonel bir kontrol önemlidir.
• Mükerrirlik durumunuzu netleştirin. Bu durum, infaz oranını 2/3'ten 3/4'e çıkararak cezaevinde geçirilecek süreyi ciddi ölçüde uzatabilir.
• Tutuklulukta geçen süreleri mahsup ettirin. Kesinleşme öncesi tutuklu kalınan süreler, hesaplanan cezaevi süresinden düşülmelidir.
• Açık cezaevine ayrılma şartlarını araştırın. Bu konudaki özel yönetmelik hükümleri, toplam cezanın belirli bir kısmının kapalı kurumda geçirilmesini zorunlu kılabilir.
• İyi hal değerlendirmesini takip edin. Koşullu salıverilme ve denetimli serbestlik, idarenin ayrı bir değerlendirmesine bağlı olduğundan, bu süreç önceden takip edilmelidir.

Sonuç: Ne Yapmalısınız?

Cinsel dokunulmazlığa karşı işlenen suçlarda infaz hesaplaması, genel rejimden farklı ve teknik ayrıntılar içeren bir alandır. Koşullu salıverilme oranının 2/3 olması, 2023 tarihli düzenlemenin getirdiği istisnalar ve mükerrirlik halinin etkisi, doğru hesaplama yapılmadığı takdirde hak kaybına yol açabilecek unsurlardır. Kesinleşmiş bir hükmün infazına ilişkin doğru ve güncel bir hesaplama için, infaz hukuku alanında deneyimli bir avukattan veya infaz savcılığından güncel bilgi almanız, sürecin doğru yönetilmesi açısından önemlidir.